Değerler Profili
Spiral Dinamik değer sistemlerini temel alan “Değerler Profili” aracı, insanların düşünce, karar ve davranışlarının temelinde yatan değer, inanç ve güdülerine daha derin bir bakış sağlar. ValueMatch soru formu sayesinde, bir kişinin hangi Değer Sistemlerini kabul, hangilerini reddettiğini belirleyebiliriz.
Aşağıdaki grafik bir kişisel Değerler Profili örneğidir.
Grafiğin üst yarısı kabulü gösterir. Bu örnekte, kişi esas olarak en fazla bireysel ifade, başarı ve mantık odaklılık tercihine işaret eden turuncu değer sistemini kabul etmektedir.
Grafiğin alt kısmı ise kişinin hangi değerleri reddettiğini ifade eder. Örnekteki kişi, muhtemelen bürokrasi, ahlak dayatan davranış ve keskin hiyerarşilere karşı hoşnutsuzluğundan dolayı en fazla mavi sistemi reddetmektedir. Kişinin bu tip reddetmelerle olan mücadelesi, ona çok fazla enerji kaybettirebilir.
Profiller sıklıkla hem kişiler hem de ekipler için oluşturulur; bu durumda, gri çizgiler ekip ortalamalarını gösterir. Kişi ve ekip arasında sergilenen dinamiklerini doğrudan ortaya çıkartır.
Spiral Dinamikler Profil grafikleri ile birlikte, ValueMatch raporları, başka hiçbir yerde ölçümlenmeyen aşağıdaki unsurları da içermektedir:
-
Baskı Altında Değer Sistemleri
-
Arzulananı Ölçümlemek
-
Ben ve Biz Boyutları
-
Özellikler
-
Birincil ve İkincil Güdülerle Grup Profilleri
Baskı Altındaki Değer Sistemleri
ve Arzulananı Ölçümlemek
Clare Graves tarafından yapılan araştırma insanların sıklıkla, stres ve baskı altında iken, normal zamanlardan daha farklı değerler tarafından güdülendiklerini ortaya çıkarmıştır. Örneğin, genelde karar alırken ekibin fikir birliğini arayan bir yönetici, baskı altındayken baskın olabilir ve kendi kararını başkalarına dayatabilir.
Yeni bir Değer Sisteminin gelişimi, davranış ve hareketleri etkilemeden önce bilişsel seviyede başlar. Bunu görünür kılabilmek için ValueMatch soru formları, bir kişinin arzuladığı durumu ortaya çıkaran, kişinin ideal dünyasını, özellikle sorgular. Arzulanan bu durum ya hakkında daha fazla şey öğrenmek istedikleri yeni (ya da daha karmaşık) sistemleri (aşağıdaki örnekte yeşil ve sarı), ya da kendilerinde henüz az gelişmiş olan destekleyici değer sistemlerini tamamlama arzularını gösterir.
Bu unsurlar bir kişi ya da takıma daha dinamik bir bakış sağlar ve bu ValueMatch profil araçlarını benzersiz kılan bir özelliktir.
Örnek Yorum
Yukarıdaki ilk örnekte, soru formunu yanıtlayan kişinin en önemli güdüsünün turuncu (rasyonellik ve başarı güdülü) ve yeşil (uyum ve topluluk odaklı) olduğunu ve mavi (dogmatik ahlakçılık, bürokrasi ve kanunlar gibi farklı unsurları içerebilen) reddedişinin ise oldukça güçlü olduğunu gördük.
Baskı altında güçlü bir turuncu ve arzulananda ise yeşil ve sarının (topluluk ve sinerji odaklılık) bulunması bu kişide, turuncunun güçlü bir şekilde gelişmiş ve tamamlanmış bir sistem olacağına işaret edebilir.
Bununla birlikte, bu kişinin kendini en mutlu hissettiği yer yeşil (topluluk odaklı) ve sarı (bütünün, birbiri ile bağlantılı parçalar olarak gören) özellikler gösteren bir çevre olabilir.
Bu yorum olasılıklardan biridir ve yalnızca kişi ile görüşerek ve onun günlük hayatına uyarlayarak doğrulanabilir.
Profiller bize doğru soruları tasarlamamızı sağlar, ancak bulgularımızı anlamlı iç görülere çevirebilmemiz için kişi ile görüşmek her zaman gereklidir.
BEN ve BİZ Boyutları
Değer Sistemleri, “grup-uyumu” yönelimli ve “bireysel-ifade” odaklı sistemler olarak ikiye ayrılabilir. Sıklıkla insanların özgeçmişleri bu ikisinden birine öncelik verdiklerini göstermektedir; bu da, buna bağlı olan Değer Sistemlerinin onlarda daha gelişmiş olduğuna işaret eder. Aşağıdaki örnekte söz konusu kişinin, bireysel ifade sistemlerini tercih ettiğini göstermektedir: kırmızı, turuncu ve sarı.
Toplum grafiği, bir kişinin (ya da grubun) toplumu, yine Değer Sistemlerini temel alarak, nasıl gördüklerini açıklar. Bu, kişinin (ya da grubun) bütün Değer Profilinin bir alt kümesidir.
Bu grafik, söz konusu organizasyonun, toplumun bütünleyici bir parçası olarak görüldüğü ve organizasyonun odağının bu topluma katkı sağlamak olduğu durumlarda oldukça önemlidir.
Özellikler
Sonuç olarak, en yüksek skora sahip yanıtların seçilmesi ile ortaya çıkan ValueMatch Profilleri, kişi ve gruplar için neyin önemli olduğu hakkında hızlı bir bakış açısı sağlamaktadır.
Grup Profillerindeki Birincil ve İkincil Güdüler
Spiral Dinamikler araçlarının yaygın bir uygulaması olarak, ValueMatch, grup üyelerinin ortalamalarını temel alan grup profilleri de oluşturabilmektedir. Yaptığımız araştırmalarda, grup üyelerinin birincil ve ikincil tercihli değer sistemlerine ekstra bir bakış açısının oldukça yararlı olduğunu gözlemledik.
Bu nedenle soru formunu yanıtlayanlar bazında kabul ve reddedilenler için en yüksek skora sahip iki değeri belirleriz. Grup içinde kaç kişinin hangi değerlere birincil ve ikincil olarak öncelik verdiği, farklı bir grafikle gösterilmektedir (kabul veya ret).
Bu analiz sayesinde, ekibin olumlu özellikleri ve karşılaşabileceği tuzaklar, güçlü ve zayıf tarafları ve risk faktörleri ile birlikte, grubun birincil güdü ve reddedişleri hakkında hızlı bir iç görü sahibi olunabilmektedir.
Aşağıdaki örnekte, grafikte koyu renkle belirtilen kısımlar grup üyelerinin öncelikli olarak tercih ettikleri değer sistemlerini, daha açık kısımlar ise ikincil tercihlerini göstermektedir. Bu örnekte, 7 grup üyesi, birincil olarak, geri kalan 3 üye ise ikincil olarak yeşili tercih etmektedir. 3 üye, öncelikli olarak maviyi, 5 üye ise en fazla kırmızıyı reddetmektedir. Baskı altında grup en fazla yeşile meyil gösterirken, sarı ise grubun en fazla arzu ettiği değer sistemidir.
